Türkiye’de gıda ve yemek hizmetleri sektörünün en önemli taşları arasında yer alan motokuryeler, bağlı oldukları online platformların uygulamaya koyduğu yeni nakit yönetim sistemi nedeniyle büyük bir rahatsızlık yaşıyor. “Esnaf kurye” olarak çalışan bu kuryeler, müşterilerden topladıkları nakit ödemeleri anında banka ATM’lerine yatırma zorunluluğunun, iş yüklerini artırdığını ve sürdürülemez hale getirdiğini iddia ediyor.
SICAK PARA DÖNEMİNE EL VEDA
Eski sistemde, motokuryeler, online platformlar aracılığıyla aldıkları nakit ödemeleri doğrudan teslim alıyor ve bu paralar şirkete haftalık olarak mahsuplaşılıyordu. Yeni uygulama ile birlikte, her sipariş sonrası alınan nakit paranın belirlenen bankaların ATM’lerine yatırılması gerekiyor. Bu durum, kuryelerin günlük ihtiyaçlarını karşılamak için sağladıkları “sıcak para” akışını keserken, aynı zamanda onlara ödeme almak için beklemek zorunda kalacakları bir süreç sunuyor.
KURYELER “ATM GÖREVLİSİ” OLMAK İSTEMİYOR
Yeni nakit yönetim sistemine tepki gösteren motokuryeler, sipariş yetiştirme çabalarının yanında sürekli ATM bulma zorunluluğunun işlerini daha da zorlaştırdığını belirtiyor. Kuryeler, ATM aramak için harcayacakları ekstra yakıt ve zamanın, iş hacimlerini olumsuz yönde etkileyeceğini vurguluyor. Nakit ödemelerin neredeyse yarısının gerçekleştiği sektörde, her ödeme sonrası bankaya gitmek, kuryelere ek maliyetler ve iş yükü getiriyor.
BAHŞİŞ VE PARA ÜSTÜ KAYIT DIŞILIĞI ARTACAK
Yeni sistemle birlikte, bir başka sorun da ortaya çıkıyor. Örneğin, 279 lira değerindeki bir sipariş için 300 lira veren bir müşteri, para üstü istemediğinde aradaki 21 lira kuryeye bahşiş olarak kalıyor. Ancak bu tür ödemeler kayıt altına alınamadığı için kayıt dışı ekonomi yaratmaya devam ediyor. İlgili bakanlıkların, bu durumlarla ilgili gerekli önlemleri alması bekleniyor. Ayrıca, kuryelerin bozuk para eksikliği nedeniyle sipariş iptalleri veya müşteri mağduriyetleri yaşanma ihtimali de gündemde.
KURYELERİN EKONOMİK DURUMU ENDİŞE VERİYOR
Kurye sektöründeki ekonomik tablo da dikkat çekiyor. Bir zamanlar aylık 200 bin lira ciro elde eden kuryelerin gelirleri, sektördeki aşırı rekabet nedeniyle ciddi şekilde düştü. Şu an birçok kurye, aylık net kazançlarının 60 bin ile 90 bin lira arasında olduğunu ve vergi ile SGK borçlarıyla mücadele ettiklerini belirtiyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “vergi yapılandırması olmayacak” açıklaması, borçlu kuryelerin umutlarını adeta tüketmiş durumda.
