Kıbrıs Rum yönetimi, Türkiye’ye karşı İsrail başta olmak üzere çeşitli ülkelerle askeri işbirlikleri geliştirirken, Fransa ile birlikte Güney Kıbrıs’ta kalıcı bir Fransız üssü kurulmasına olanak tanıyan Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi’ni (SOFA) imzaladı. Rum yönetimi, söz konusu anlaşmayı ‘insani amaçlar’ doğrultusunda savunsa da, bu durum 1960 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında imzalanan garantörlük anlaşmasına aykırılık teşkil ediyor.
Anlaşma, Avrupa Birliği’nin gayri resmi savunma bakanları zirvesi sırasında Fransız Silahlı Kuvvetler Bakanı Catherine Vautrin ile Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas tarafından imzalandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Rum lider Nikos Hristodulidis, iki ay önce stratejik işbirliği çerçevesinde bu anlaşmanın yapılacağını açıklamışlardı. Fransa, mart ayından bu yana Kıbrıs’ta bir hava savunma birliği bulundurarak, bölgedeki güvenliği artırmayı hedefliyor. Bu birlik, bir İran kamikaze dronunun Rum yönetimindeki İngiliz hava üssü pistine isabet etmesinin ardından bölgeye gönderilmişti.
Fransa’nın amacı, özellikle eski sömürge toprakları olan Suriye ve Lübnan’da yeniden etkili olabilmek için kalıcı askeri varlık oluşturmak. Paris yönetimi, Rumların Mari kasabasındaki askeri liman ve Baf kentindeki Andreas Papandreu askeri üssünü kullanma niyetinde. Rum yönetimi ise Türkiye’ye karşı bir cephe oluşturmak adına Batılı ülkeleri topraklarına davet ediyor. Fransa, yalnızca üs kurmakla kalmayıp, Rum ordusunu da modernize etmek için silah yardımı yapıyor. Eski Sovyet silahları kullanan Rum ordusu, Fransa’dan savaş helikopterleri ve hava savunma sistemleri satın alarak güçlenmeye çalışıyor.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan askeri işbirliği anlaşmasına sert tepki gösterdi. Üstel, SOFA Sözleşmesi’nin Kıbrıs Türk halkının yanı sıra uzun vadede Kıbrıslı Rumların güvenliği açısından da ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti.
Bilgi Notu: SOFA anlaşması, ev sahibi ülke ile asker bulundurmak isteyen ülke arasında imzalanarak, askerlerin yetkileri, yükümlülükleri, ayrıcalıkları ve tabi olacakları hukuk sistemini belirlemeyi amaçlar. Bu tür sözleşmeler genellikle NATO ile asker bulundurduğu ülkeler arasında imzalanmaktadır.
